-

10 Κοινά Προβλήματα που Αντιμετωπίζουν στην Καθημερινότητα τους
όσοι έχουν Αυτοάνοσο Νόσημα
 
Πολλοί ασθενείς με αυτοάνοσο νόσημα έχουν ελλείψεις και μεταβολικές διαταραχές που δεν γνωρίζουν. Eξειδικευμένες εξετάσεις εντοπίζουν τις ελλείψεις και τις μεταβολικές διαταραχές που επηρεάζουν την υγεία αυτών των ασθενών. 
 
Tα αυτοάνοσα είναι χρόνια φλεγμονώδη νοσήματα, όπου το ανοσοποιητικό σύστημα χάνει την ικανότητα να αναγνωρίζει τα δικά του κύτταρα και επιτίθεται στα ίδια τα όργανα που πρέπει να προστατεύσει.
 
Πρόκειται για μια κατηγορία ασθενειών που έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο που έχουν διαγνωστεί με αυτά. Η συμπτωματολογία της νόσου και η μακροχρόνια λήψη φαρμακευτικών αγωγών, επηρεάζουν τη ζωή και την πορεία της υγείας αυτών των ατόμων μακροπρόθεσμα.
 
Με βάση την κλινική μας εμπειρία με ασθενείς που πάσχουν από αυτοάνοσο νόσημα, έχουμε διαπιστώσει ότι αντιμετωπίζουν κάποια προβλήματα, που επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα τους.
 
Τα 10 πιο κοινά προβλήματα που αντιμετωπίζουν ασθενείς με αυτοάνοσο είναι:


1. Χρόνιος Πόνος
 
Ο χρόνιος πόνος, είναι ένα σύμπτωμα που χαρακτηρίζει αυτοάνοσα όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα, ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, το σύνδρομο Sjogren, τα φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου, η αγκυλοποιητική αρθρίτιδα, η ψωρίαση,  η σκληροδερμία κ.ά.
 
Εκδηλώνεται συνήθως με εξάρσεις και υφέσεις στην ένταση και  διαφοροποιείται ανάλογα με το όργανο που έχει πληγεί.
 
Συχνοί πόνοι μπορούν να αφορούν:
 

•  στις αρθρώσεις
•  στους μύες (μυαλγίες)
•  στο νευρικό σύστημα (νευραλγίες)
•  στην κοιλιακή χώρα
•  σε πόνους που οφείλονται σε έλκη (στοματική κοιλότητα, δέρμα, γεννητικά όργανα)
• στον οισοφάγο
• στις άκρες των δακτύλων λόγω διαταραχών στην αιματική κυκλοφορία (φαινόμενο Raynaud)
• στην ουροδόχο κύστη

 
Απλές ενέργειες όπως το ανέβει κάποιος τις σκάλες, να ανοίξει ένα μπουκάλι νερό, να φάει ή να ουρήσει, μετατρέπονται σε επώδυνες διαδικασίες. 
 
 
2. Γαστρεντερικές διαταραχές 
 
Οι διαταραχές στη λειτουργία του γαστρεντερικού αφορούν στην πλειοψηφία των ασθενών και συνδέονται με:

1. Αυτοάνοσα νοσήματα που πλήττουν άμεσα το γαστρεντερικό σύστημα (νόσος του Crohn, ελκώδης κολίτιδα, κοιλιοκάκη, συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, σκληρόδερμα).

2. Γαστρεντερικές διαταραχές που συνυπάρχουν στα αυτοάνοσα νοσήματα.   

Τα συμπτώματα του γαστρεντερικού, οφείλονται σε αλλοίωση του εντερικού μικροβιώματος, σε φλεγμονή στα τοιχώματα του πεπτικού σωλήνα και σε διαταραχές στην κινητικότητα του.    
 
Τα πιο κοινά συμπτώματα του γαστρεντερικού είναι η δυσκοιλιότητα, η διάρροια, οι αιματηρές κενώσεις, η δυσκολία στην κατάποση, κοιλιακή διάταση και πόνος.     
 
 
3. Χρόνια Φλεγμονή
 
Τα αυτοάνοσα είναι ασθένειες που χαρακτηρίζονται από χρόνια φλεγμονή. Συμπτώματα της χρόνιας φλεγμονής μπορεί να είναι:
 

•  ο χαμηλός πυρετός
•  το οίδημα (κατακράτηση, πρήξιμο)
•  ο χρόνιος πόνος
•  η κόπωση
•  η κακή διάθεση (μελαγχολία, υπερένταση, εκνευρισμός)
•  η έντονη πείνα
•  η υπνηλία
•  η διαταραχή του ύπνου
•  μειωμένη πνευματική διαύγεια    

 
 
4. Διαταραχές του Σωματικού Βάρους
 
Τα αυτοάνοσα νοσήματα, ανεξάρτητα από τα συμπτώματα και το όργανο που πλήττουν, οφείλονται σε κοινές μεταβολικές διαταραχές και ελλείψεις, που επηρεάζουν και το σωματικό βάρος.
 
Ασθενείς με αυτοάνοσα μπορούν να είναι λιποβαρείς, λόγω χαμηλής απορρόφησης (κοιλιοκάκη, φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου, σκληρόδερμα, Sjogren).
 
Στον αντίποδα μεταβολικές διαταραχές όπως η αντίσταση στην ινσουλίνη, η αλλοίωση της εντερικής χλωρίδας, ελλείψεις που επηρεάζουν τη λειτουργία του θυρεοειδή, συνδέονται με αυξημένο σωματικό βάρος.   
 
 
5. Μελαγχολία & Κακή Διάθεση
 
Η χρόνια φλεγμονή, η έντονη κόπωση, ο χρόνιος πόνος και οι μεταβολικές διαταραχές που συνδέονται με τη λειτουργία του ορμονικού και του νευρικού συστήματος, επηρεάζουν σημαντικά τη διάθεση των ασθενών με αυτοάνοσο.

Επίσης κάποιες φαρμακευτικές αγωγές μπορούν να έχουν άμεση επίδραση στη διάθεση.

Ασθενείς με αυτοάνοσα νοσήματα βιώνουν συχνά εναλλαγές της διάθεσης, έντονο εκνευρισμό, εξάντληση και μελαγχολία.
 

6. Μειωμένη Πνευματική Διαύγεια
 
Ασθενείς με αυτοάνοσο συχνά περιγράφουν ότι έχουν μειωμένη πνευματική διαύγεια και ικανότητα συγκέντρωσης. Αναφέρουν επίσης ότι η μειωμένη πνευματική διαύγεια, επιδρά αρνητικά σε σημαντικό βαθμό στην ικανότητα τους να εργαστούν, αλλά και στις κοινωνικές τους αλληλεπιδράσεις.
 
 
7. Διαταραχές του Ύπνου
 
Ο χρόνιος πόνος, η εξάντληση, η χρόνια φλεγμονή, ελλείψεις του οργανισμού και μεταβολικές διαταραχές που συνδέονται με τα αυτοάνοσα, επιδρούν αρνητικά στη διάρκεια και στην ποιότητα του ύπνου αυτών των ασθενών.
 
Οι πιο συχνές διαταραχές του ύπνου είναι:
 

•  δυσκολία στην έλευση του
•  μικρή διάρκεια
•  μεγάλη διάρκεια ύπνου, που δεν οδηγεί σε ξεκούραση  
•  διακοπτόμενος ύπνος
•  επιφανειακός ύπνος και ανεπάρκεια βαθύ ύπνου

 
 
8. Ευαισθησία στις Λοιμώξεις επί Καταστολής του Ανοσοποιητικού
 
Ασθενείς με αυτοάνοσα νοσήματα εμφανίζουν συχνές λοιμώξεις. Το αναπνευστικό, το γαστρεντερικό, το ουροποιητικό και το δέρμα είναι τα συστήματα που πλήττονται συχνότερα.
 
Τα αυτοάνοσα προκύπτουν λόγω δυσλειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, το ανοσοποιητικό σύστημα προστατεύει τον οργανισμό από παθογόνα μικρόβια, ιούς, ξένα κύτταρα και χημικές ενώσεις.

Η απώλεια της ικανότητας του ανοσοποιητικού να διακρίνει τα δικά του κύτταρα από ξένα στοιχεία, οδηγεί στην σταδιακή καταστροφή των ιδίων ιστών και οργάνων, αλλά και σε μειωμένη αποτελεσματικότητα έναντι παθογόνων μικροοργανισμών.
 
Επιπρόσθετα, η λήψη φαρμακευτικής αγωγής που καταστέλλει το ανοσοποιητικό σύστημα, ώστε να σταματήσει να καταστρέφει τα δικά του όργανα, αυξάνει την ευαισθησία σε λοιμώξεις.  

 
9. Κόπωση & Έλλειψη Ενέργειας
 
Η έλλειψη ενέργειας και η κούραση είναι ένα από τα πιο κοινά συμπτώματα. Η κόπωση είναι ένα συναίσθημα, που φυσιολογικά εκδηλώνεται κατά τις βραδινές ώρες ή μετά από έντονη σωματική ή πνευματική εργασία και υποχωρεί μετά από επαρκή ύπνο και ξεκούραση.
 
Ένα από τα πρώτα συμπτώματα που βιώνουν οι ασθενείς με αυτοάνοσο, είναι κόπωση που σταδιακά εκδηλώνεται όλο και πιο νωρίς κατά τη διάρκεια της ημέρας. Ο ασθενής νιώθει αρχικά κόπωση κατά τις απογευματινές ώρες, στη συνέχεια η κούραση εκδηλώνεται κατά τις μεσημεριανές ώρες και σε κάποιες περιπτώσεις δημιουργείται το αίσθημα ότι ξυπνά κουρασμένος.
 
Σε αυτό το σημείο αντί για κούραση, που είναι ένα φυσιολογικό συναίσθημα το οποίο εξαλείφεται με την ξεκούραση, ο ασθενής βιώνει πλέον εξάντληση που εναλλάσσεται με υπερένταση. Αυτό δυσκολεύει τους ασθενείς να ξεκουραστούν ικανοποιητικά και να ανακτήσουν ενέργεια.
 
Αυτό οφείλεται σε μεταβολικές και ορμονικές διαταραχές που επιδρούν στους μηχανισμούς παραγωγής ενέργειας του οργανισμού. Η κόπωση και η εξάντληση επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα και έχουν έντονο αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής ασθενών με αυτοάνοσο. 
 
 
10. Περιορισμός στις Καθημερινές Δραστηριότητες
 

•  Ο χρόνιος πόνος
•  Η έλλειψη ενέργειας και η εξάντληση
•  Οι γαστρεντερικές διαταραχές
•  Η χρόνια φλεγμονή
•  Οι διαταραχές στη διάθεση
•  Το χαμηλό ή το αυξημένο σωματικό βάρος
•  Η μειωμένη πνευματική διαύγεια
•  Οι διαταραχές του ύπνου
•  Η ευαισθησία στις λοιμώξεις

 
Τα αυτοάνοσα νοσήματα στην πλειοψηφία τους, δεν συνδέονται με σημαντική μείωση του προσδόκιμου επιβίωσης. Ωστόσο, διαταράσσουν σε μεγάλο βαθμό την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής των ατόμων που πάσχουν από αυτά.


Γιατί Είναι Συχνό Ασθενείς να Λαμβάνουν Φαρμακευτική Αγωγή για την Αντιμετώπιση των Συμπτωμάτων της Νόσου τους και τον Έλεγχο της Φλεγμονής και να Συνεχίζουν να μην Αισθάνονται Καλά
 
Τα αυτοάνοσα είναι χρόνια φλεγμονώδη νοσήματα που απαιτούν πολυετή θεραπεία και συστηματική παρακολούθηση. Ακόμη και εάν κάποιος βρίσκεται σε ύφεση που διαρκεί χρόνια, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο μια νέας υποτροπής της νόσου. Αυτό είναι βασικό χαρακτηριστικό των αυτοάνοσων νοσημάτων. 
 
Αυτό συμβαίνει γιατί τα αυτοάνοσα είναι νοσήματα που εκδηλώνονται λόγω της ταυτόχρονης παρουσίας πολλαπλών διαταραχών όπως: 
 

• Αντίσταση στην ινσουλίνη
   
• Έλλειψη βιταμίνης D
   
• Ελλείψεις μικροθρεπτικών συστατικών 
   
• Διαταραχή του μικροβιώματος 
   
• Αδυναμία διαχείρισης της χρόνιας φλεγμονής 
   
• Μειωμένη παραγωγή ενέργειας

 
Οι παραπάνω παράγοντες επηρεάζουν αρνητικά τη λειτουργία του ορμονικού, του γαστρεντερικού, του νευρικού και του ανοσοποιητικού συστήματος. Επιδρώντας για μεγάλα χρονικά διαστήματα, αλλοιώνουν τη σύσταση και τη μορφολογία των κυττάρων του οργάνου που βάλλεται και οδηγούν σε επιδείνωση της πορείας της νόσου. 
 
Έτσι συχνά οι ασθενείς δεν καταφέρνουν να ρυθμίσουν το νόσημά τους και να νιώσουν αισθητά καλύτερα, παρά την προσπάθεια που καταβάλλουν να ακολουθούν σταθερά την αγωγή τους, να επισκέπτονται τακτικά το γιατρό τους για να κάνουν τις εξετάσεις τους και να μειώσουν το στρες της καθημερινότητας για να επηρεάζεται λιγότερο η νόσος. 
 
Η λήψη φαρμακευτικής αγωγής για τη ρύθμιση των συμπτωμάτων και τον έλεγχο της φλεγμονής είναι απαραίτητο κομμάτι της αντιμετώπισης στα αυτοάνοσα νοσήματα, ωστόσο δεν είναι αρκεί από μόνη της ώστε να επιτευχθεί πλήρης έλεγχος της νόσου. 
 
Τα αυτοάνοσα είναι χρόνια νοσήματα με σημαντικό μεταβολικό υπόβαθρο. Οι ασθενείς με αυτοάνοσο νόσημα, έχουν ελλείψεις και μεταβολικές διαταραχές που συνδέονται με την ύπαρξη της νόσου τους. 
 
Η σταδιακή ανάπτυξη οριακών ελλείψεων, που περνούν απαρατήρητες, συσσωρεύονται σε διάστημα αρκετών ετών ή και δεκαετιών και υποσκάπτουν την υγεία μας. 
 
Όταν πλέον γίνουν αντιληπτές, έχουν ήδη οδηγήσει στην ανάπτυξη αυτοάνοσου νοσήματος. Αυτός είναι και ο λόγος που ο εντοπισμός και η διόρθωσή τους απαιτούν χρόνο και στενή ιατρική παρακολούθηση, ώστε να έχουν ένα σημαντικό αντίκτυπο στην κατάσταση της υγείας του ασθενή. 
 
Παράλληλα με την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων και τη ρύθμιση της φαρμακευτικής αγωγής, πρέπει να αντιμετωπιστούν οι μεταβολικές διαταραχές και οι ελλείψεις που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής των ασθενών και επιδεινώνουν τη συμπτωματολογία και την πορεία αυτής της ομάδας ασθενειών.
  
 
Ελλείψεις & Μεταβολικές Διαταραχές που Συνδέονται με τα Αυτοάνοσα Νοσήματα
 
Ελλείψεις του οργανισμού και μεταβολικές διαταραχές επηρεάζουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και συνδέονται άμεσα με την ανάπτυξη αυτοάνοσου νοσήματος^[1-3]. 
 
Aσθενείς με αυτοανοσία, έχουν κοινές ελλείψεις και μεταβολικές διαταραχές μεταξύ τους, ανεξάρτητα από το είδος αυτοάνοσου νοσήματος που έχουν εκδηλώσει^[2,3].   
 
Η ιατρική παρακολούθηση των ασθενών με αυτοάνοσο νόσημα πρέπει να συνδυάζει τόσο τον έλεγχο της φλεγμονής και της συμπτωματολογίας της νόσου, όσο και τη διόρθωση των ελλείψεων και των μεταβολικών διαταραχών που οδήγησαν στην ανάπτυξη της.
 
Η διενέργεια ειδικών εξετάσεων είναι απαραίτητη, καθώς πρέπει να καταγραφούν οι ακριβείς ελλείψεις και μεταβολικές διαταραχές που οδήγησαν στην ανάπτυξη της νόσου, ώστε να σχεδιαστεί ολοκληρωμένα το θεραπευτικό πλάνο για την αντιμετώπισή της.  
 
 
Πώς η Κλινική μας Βοηθά τον Ασθενή να Αλλάξει την Πορεία του με τη Νόσο
 
Η κλινική μας ειδικεύεται στην αντιμετώπιση αυτοάνοσων νοσημάτων. Στα περιστατικά που αναλαμβάνουμε ο πρώτος στόχος είναι να σταματήσουμε την εξέλιξη της νόσου. 
 
Προτεραιότητα είναι η βελτίωση της ποιότητας ζωής και ο έλεγχος των συμπτωμάτων, ώστε ο ασθενής να πλησιάσει όσο πιο κοντά γίνεται στο πώς ήταν πριν την εμφάνιση της νόσου.  
 
Η διενέργεια ειδικών εξετάσεων επιτρέπει στους ασθενείς να αλλάξουν την πορεία τους νόσου και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής τους. 
 
Οι εξετάσεις που διενεργούνται ονομάζονται μεταβολομικές αναλύσεις. Απευθύνονται σε ασθενείς με αυτοάνοσο και εντοπίζουν τις διαταραχές που επηρεάζουν την πορεία της νόσου. 
 
Πρόκειται για μια κατηγορία εξειδικευμένων εξετάσεων που ανιχνεύουν περισσότερους από 80 δείκτες, που αφορούν^(1-3,9-11):
 

• Σε ελλείψεις μικροθρεπτικών συστατικών: ελλείψεις σε βιταμίνη D, βιταμίνη C, σελήνιο, ψευδάργυρο, αντιοξειδωτικά και ωμέγα-3 συνδέονται με επιδείνωση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος, της εμφάνισης φλεγμονής και της κατάστασης της υγείας ασθενών με αυτοάνοσο.
   
• Στην παραγωγή ενέργειας στα μιτοχόνδρια (οργανίδια όπου παράγεται ενέργεια στα κύτταρα): η μιτοχονδριακή δυσλειτουργία συνδέεται με κακή λειτουργία του ανοσοποιητικού και του ορμονικού συστήματος και ανάπτυξη αυτοανοσίας. Η μειωμένη απόδοση των μιτοχονδρίων, οδηγεί το ανοσοποιητικό σε υπερ-λειτουργία και σταδιακή έκπτωση της λειτουργίας του.
   
• Σε δυσχέρεια στο μεταβολισμό των απλών ζαχάρων: κατανάλωση απλών ζαχάρων μεγαλύτερη από αυτή που μπορεί να μεταβολίσει ο κάθε οργανισμός, πυροδοτεί φλεγμονές και είναι σημαντικός δείκτης για την πορεία των αυτοάνοσων.
   
• Στην αντίσταση στην ινσουλίνη: η ινσουλίνη λειτουργεί ως κατασταλτικός παράγοντας στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης διαταράσσουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού, επιδεινώνουν την αυτοανοσία και επιταχύνουν την καταστροφή των οργάνων που πλήττονται από το νόσημα. 
   
• Στο μεταβολισμό των νευροδιαβιβαστών: ουσίες όπως η ντοπαμίνη, η σεροτονίνη και η αδρεναλίνη μεταβιβάζουν μηνύματα μεταξύ των κυττάρων και ρυθμίζουν τη λειτουργία του νευρικού και ορμονικού συστήματος. Οι μεταβολομικές αναλύσεις παρέχουν ακριβή εικόνα για την έκκριση των συγκεκριμένων νευροδιαβιβαστών.
   
• Στο μεταβολισμό των λιπαρών οξέων: η σχέση μεταξύ ωμέγα-3 και ωμέγα-6 λιπαρών είναι σημαντικός δείκτης για την ικανότητα του οργανισμού να διαχειρίζεται τις φλεγμονές, ενώ παράλληλα παίζουν κεντρικό ρόλο στη ρύθμιση της φυσιολογικής απόκρισης του ανοσοποιητικού συστήματος.
   
• Στην κατάσταση της μικροβιακής χλωρίδας του οργανισμού: αλλοίωση του μικροβιώματος συνδέεται με επιδείνωση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος και της ικανότητας του να ξεχωρίζει μεταξύ των δικών του ιστών και εξωγενών στοιχείων, όπως παθογόνα μικρόβια και ιοί.

 
Τα αποτελέσματα των εξετάσεων αξιολογούνται από την επιστημονική ομάδα της κλινικής μας, ώστε να διαμορφωθεί το θεραπευτικό πλάνο, που ταιριάζει στον κάθε ασθενή. 
 
Μέχρι και λίγα χρόνια πριν, η ακριβής καταγραφή των ελλείψεων σε κάθε άτομο ήταν ιδιαίτερα δύσκολη με τις κλασσικές μεθόδους μέτρησης. Έτσι η διόρθωση τους βασιζόταν σε γενικές οδηγίες. Τα τελευταία χρόνια, αυτή η ευαίσθητη μέθοδος μέτρησης, που ανιχνεύει μικρά μόρια στον οργανισμό, παρέχει ακριβή εικόνα για την κατάσταση της υγείας ενός ατόμου.
 
Η σταδιακή ανάπτυξη οριακών ελλείψεων, που περνούν απαρατήρητες, συσσωρεύονται σε διάστημα αρκετών ετών ή και δεκαετιών και υποσκάπτουν την υγεία μας. 
 
Όταν πλέον γίνουν αντιληπτές, έχουν ήδη οδηγήσει στην ανάπτυξη αυτοάνοσου νοσήματος. Αυτός είναι και ο λόγος που η εντοπισμός και η διόρθωσή τους απαιτούν χρόνο και στενή ιατρική παρακολούθηση, ώστε να έχουν ένα σημαντικό αντίκτυπο στην κατάσταση της υγείας του ασθενή. 
 
Είναι ζωτικής σημασίας η ταχύτερη δυνατή παρέμβαση για την αποκατάσταση των παραπάνω, με στόχο την αναστολή της εξέλιξης της νόσου. Τα αυτοάνοσα χαρακτηρίζονται από την καταστροφή των οργάνων στόχων που πλήττονται από το ανοσοποιητικό σύστημα. 

Ανάλογα με το όργανο που βάλλεται από το ανοσοποιητικό, εκδηλώνεται διαφορετικό αυτοάνοσο νόσημα, όπως ο θυρεοειδής στη θυρεοειδίτιδα Χασιμότο, το νευρικό σύστημα στη σκλήρυνση κατά πλάκας, το γαστρεντερικό στη νόσο του Crohn, οι αρθρώσεις στη ρευματοειδή αρθρίτιδα, το δέρμα στην ψωρίαση, οι αδένες που παράγουν υγρά στο Sjogren, το πάγκρεας στο διαβήτη τύπου Ι, οι νεφροί στο Συστηματικό Ερυθηματώδη Λύκο κ.α.

Η άμεση διαχείριση των παραγόντων που ενισχύουν τη βλάβη είναι επιτακτική στα αυτοάνοσα νοσήματα, ώστε να μειωθεί έγκαιρα το μέγεθος της καταστροφής του οργάνου που πλήττεται.

Συνήθως απαιτούνται 6-8 μήνες για την επίτευξη μιας σημαντικής αλλαγής, ένα έτος για να σταθεροποιηθεί ο οργανισμός σε ένα καλύτερο επίπεδο λειτουργίας και δύο χρόνια για την επίτευξη των βέλτιστων αποτελεσμάτων.
 
Η επιστημονική μας ομάδα έχει διαχειριστεί περισσότερα από 25.000 περιστατικά με αυτοάνοσα και χρόνια νοσήματα. 
 
Μέσα από την κλινική μας εμπειρία έχουμε διαπιστώσει ότι η διόρθωση ελλείψεων του οργανισμού σε βιταμίνες και άλλα στοιχεία και η αποκατάσταση των μεταβολικών διαταραχών, αλλάζουν ριζικά την πορεία των αυτοάνοσων νοσημάτων προς το καλύτερο και βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των ασθενών, από μια εικόνα σταθερής επιδείνωσης, σε μια σταθερής βελτίωσης.
 
 

Διαβάστε Επίσης:
 

1. Οι Δύο Άξονες στην Αντιμετώπιση των Αυτοάνοσων Νοσημάτων
    
2. Η Κρυμμένη Πείνα Καθορίζει την Πορεία Ασθενών με Λοιμώξεις και Χρόνια Νοσήματα
    

Βιβλιογραφικές Αναφορές: 

1. Micronutrient deficiencies in patients with COVID-19: how metabolomics can contribute to their prevention and replenishment. Dimitris Tsoukalas and Evangelia Sarandi. BMJ Nutri Prev Heal. Nov. 2020; bmjnph-2020-000169

2. Prediction of Autoimmune Diseases by Targeted Metabolomic Assay of Urinary Organic Acids. Dimitris Tsoukalas, Vasileios Fragoulakis, Evangelia Sarandi et. al. Metabolites. 2020 Dec 8. 

3. Targeted Metabolomic Analysis of Serum Fatty Acids for the Prediction of Autoimmune Diseases. Dimitris Tsoukalas, Vasileios Fragoulakis, Evangelia Sarandi et. al. Frontiers in Molecular Biosciences, Metabolomics (6), 2019, November. 

4. The Fingerprints of Diabetes…and Other Diseases. Harvard Magazine  

5. Metabolic profiling of organic and fatty acids in chronic and autoimmune diseases. Evangelia Sarandi, Dimitris Tsoukalas et al. Advances in Clinical Chemistry. July 15, 2020. Elsevier Inc.

6. Metabonomic fingerprints of fasting plasma and spot urine reveal human pre-diabetic metabolic traits Xinjie Zhao et al. Metabolomics. 2010. 

7. Fathoming Metabolism. Harvard Magazine.

8. Höller U, Bakker SJL, Düsterloh A, et al. Micronutrient status assessment in humans: current methods of analysis and future trends. TrAC Trends in Analytical Chemistry 2018 

9. Metabolomics: From Fundamentals to Clinical Applications. A. Sussulini. Springer International Publishing AG 2017 (ed.).

10. Sharpening Precision Medicine by a Thorough Interrogation of Metabolic Individuality. K. Beebe, A.D. Kennedy. Computational and Structural Biotechnology Journal, 2016. 

11. Non-communicable Diseases in the Era of Precision Medicine: An Overview of the Causing Factors and Prospects. Dimitris Tsoukalas et al. Bio#Futures. Springer, Cham. May 2021.