Πώς μπορούμε να περιορίσουμε τις επιπτώσεις από το δεύτερο κύμα της πανδημίας;
Πώς μπορούμε να περιορίσουμε τις επιπτώσεις από το δεύτερο κύμα της πανδημίας;
Νέα έρευνα προτείνει την ενίσχυση του ανοσοποιητικού ως πρωταρχικό βήμα για τον περιορισμό των επιπτώσεων από το δεύτερο κύμα της πανδημίας.
Μελέτη (editorial) που δημοσιεύθηκε στο International Journal of Molecular Medicine, από ειδικούς στην επιδημιολογία, την τοξικολογία και την φαρμακολογία, αναφέρει προτεινόμενες κατευθυντήριες οδηγίες ώστε να μειωθούν πιθανές επιπτώσεις από ένα δεύτερο κύμα.
Προηγούμενες πανδημίες κορωνοϊού
Τις τελευταίες 2 δεκαετίες έχουν υπάρξει κυρίως τρεις επιδημίες ασθενιών που σχετίζονται με τον κορωνοϊό:
-
SARS (Severe Acute Respiratory Syndrome), 2002-2003.
-
MERS (Middle East Respiratory Syndrome), 2012.
- COVID-19, Δεκέμβριος 2019.
Οι παραπάνω νόσοι έπληξαν κυρίως ηλικιωμένους με υποκείμενα νοσήματα και άτομα με ασθενές ανοσοποιητικό σύστημα.
Έχει διαπιστωθεί ότι ο κύριος παράγοντας που καθορίζει την αντίδραση του κάθε οργανισμού στον κορωνοϊό είναι η κατάσταση του ανοσοποιητικού του συστήματος. Ένα δυνατό ανοσοποιητικό ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στον ιό και τον αντιμετωπίζει. Αντιθέτως, ένα ασθενές ανοσοποιητικό μπορεί να αντιδράσει είτε σε υπερβολικό βαθμό (περισσότερο από ότι χρειάζεται) ή να μην αντιδράσει καθόλου.
Τα μέτρα που έχουν λάβει οι χώρες για την αντιμετώπιση του SARS-CoV-2 είναι τα ίδια με αυτά που είχαν ληφθεί για την αντιμετώπιση της πανδημίας του 2002 (SARS), δηλαδή:
-
Καλή υγιεινή
-
Μάσκες προσώπου
- Περιορισμός στο σπίτι (καραντίνα)
Τα παραπάνω μέτρα κατάφεραν να περιορίσουν τη ταχεία εξάπλωση του ιού.
Δεύτερο Κύμα
Με βάση την αξιολόγηση στοιχείων από προηγούμενες επιδημίες, οι ειδικοί θεωρούν ότι η πανδημία μπορεί να αναζωπυρωθεί κατά τους μήνες του φθινόπωρου.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, υπάρχουν 4 προσεγγίσεις που μπορούν να μειώσουν τις αρνητικές επιπτώσεις από την έκθεση στον κορωνοϊό.
Ας δούμε λοιπόν ποιες είναι αυτές οι προσεγγίσεις.
1. Περιορισμός έκθεσης στον ιό
Η πρώτη προσέγγιση, αφορά σε μέτρα που σχετίζονται με τη μείωση της έκθεσης στον ιό. Όπως ήδη γνωρίζουμε, αυτό συμπεριλαμβάνει καραντίνα, συχνή πλύση των χεριών, μάσκες, αποφυγή συναθροίσεων κ.α.
Τα μέτρα αυτά μειώνουν το ιογενές φορτίο που πρέπει να αντιμετωπίσει το ανοσοποιητικό σύστημα. Δεν αποκλείουν όμως πλήρως την πιθανότητα μόλυνσης από τον ιό καθώς επιτρέπουν την έστω και περιορισμένη μετάδοση του.
Αυτά τα μέτρα δεν ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα. Αντιθέτως, η πλήρης αντισηψία αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό υγειών ατόμων καθώς μειώνει την επαφή με άλλα μικρόβια και ιούς. Η καθημερινή επαφή ενός υγιούς ανοσοποιητικού συστήματος με παθογόνα, ενεργοποιεί ανοσολογικές απάντησεις και ενισχύει την αποτελεσματικότητα του.
Σύμφωνα με την μελέτη, η διατήρηση αυτών των μέτρων στην τρέχουσα κατάσταση της πανδημίας μπορεί να είναι χρήσιμη για τις ευπαθείς ομάδες, είναι όμως περιοριστική για το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού.
2. Φαρμακευτικές αγωγές
Η 2η προσέγγιση αφορά σε φαρμακευτικές αγωγές που στοχεύουν στη μείωση του ιικού φορτίου, έτσι ώστε να μην καταβληθεί το ανοσοποιητικό σύστημα του ατόμου.
Αυτή την περίοδο, οι περισσότερες προσπάθειες έχουν επικεντρωθεί στο να βοηθήσουν κυρίως τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Βρίσκονται σε εξέλιξη έρευνες και πειράματα που χρησιμοποιούν φαρμακευτικές θεραπείες που έχουν εφαρμοστεί στην αντιμετώπιση διαφορετικών ιογενών ασθενειών.
Οι κλινικές μελέτες έχουν αποδώσει ανάμικτα αποτελέσματα και σε κάθε περίπτωση έχουν μικρή επίδραση στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος των πιο ευάλωτων ομάδων. Μετά την εφαρμογή αυτών των θεραπειών απέναντι σε μια ιογενή λοίμωξη, τα άτομα με ένα αποδυναμωμένο ανοσοποιητικό θα συνεχίσουν να είναι ευάλωτα σε σοβαρές επιπτώσεις μετά από έκθεση σε έναν επόμενο παθογόνο ιό, εκτός και αν λάβουν μέτρα ώστε να ενισχύσουν το ανοσοποιητικό τους σύστημα.
3. Εμβόλια
Κυρίαρχος στόχος του εμβολιασμού είναι η πρόληψη ή η μείωση των επιπτώσεων της λοίμωξης από τον ιό. Τα εμβόλια δεν ενισχύουν τη συνολική φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, λειτουργούν επιβοηθητικά στην αντιμετώπιση του ιού.
Η κατασκευή όμως ενός τέτοιου εμβολίου ενέχει σημαντικές τεχνικές δυσκολίες. Για παράδειγμα, 30 χρόνια μετά τον εντοπισμό του HIV δεν έχει ακόμη παρασκευαστεί εμβόλιο. Παρότι καταβάλλονται προσπάθειες για την παρασκευή εμβολίου, αυτό δεν έχει καταστεί εφικτό μέχρι σήμερα[1]. Ο ιός που προκαλεί τη νόσο του κίτρινου πυρετού (Dengue fever) ανακαλύφθηκε το 1943, αλλά μόνο πέρυσι εγκρίθηκε εμβόλιο[2] και γι’ αυτό υπάρχουν ανησυχίες ότι μπορεί να επιδεινώνει τη νόσο σε κάποια άτομα[3].
Σε πρόσφατη μελέτη όπου εξετάστηκε μεγάλος αριθμός εμβολίων που βρίσκονται σε εξέλιξη για τον COVID-19, αναφέρθηκε ότι υπό κανονικές συνθήκες η προετοιμασία εμβολίων διαρκεί περίπου 12-15 χρόνια, ενώ τα συγκεκριμένα εμβόλια αναμένεται να αναπτυχθούν σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.
Σύμφωνα με την μελέτη, η ανάγκη για γρήγορη παραγωγή, οδηγεί στην παράλειψη σημαντικών βημάτων στην έγκριση και παρασκευή των εμβολίων και προκαλεί ανησυχίες για τη μακροπρόθεσμη ασφάλειά τους.
Θα ήταν ιδανικό να παραχθεί ένα ασφαλές και αποτελεσματικό εμβόλιο για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού, οι παραπάνω όμως τεχνικές δυσκολίες καθιστούν δύσκολη την επίτευξη του.
4. Ενδυνάμωση του ανοσοποιητικού
Η τέταρτη προσέγγιση για την αποφυγή του Δεύτερου Κύματος είναι η ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος.
Πώς μπορούμε όμως να χτίσουμε ένα δυνατό ανοσοποιητικό;
-
Το πρώτο βήμα είναι να εντοπίσουμε ποιοι παράγοντες αποδυναμώνουν το ανοσοποιητικό μας και να τους αποφύγουμε όσο το δυνατόν περισσότερο.
- Το δεύτερο βήμα είναι να αντικαταστήσουμε αυτούς τους παράγοντες με έναν τρόπο ζωής και διατροφής που συμβάλλει στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού.
Παράγοντες που αποδυναμώνουν το ανοσοποιητικό
Σύμφωνα με την έρευνα, οι παράγοντες οι οποίοι αποδυναμώνουν το ανοσοποιητικό είναι:
-
Τρόπος ζωής (κάπνισμα, κατανάλωση μεγάλης ποσότητας αλκοόλ, χρήση ναρκωτικών ουσιών, ανθυγιεινή διατροφή, Δυτικό μοτίβο διατροφής[4], χρόνιος περιορισμός ύπνου κ.α).
-
Ιατρογενείς παράγοντες (ανοσοκατασταλτικά φάρμακα, θεραπείες με ακτινοβολία γάμμα, νανοϊατρικά προϊόντα, ανοσοενισχυμένα εμβόλια, ακεταμινοφαίνη, μη-στεροιδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, χειρουργικό στρες, συγκεκριμένα αντιβιοτικά κ.α.).
-
Βιοτοξίνες (μικροπλαστικά, ενδοκρινικό - χημικά που διαταράσσουν, βαρέα μέταλλα, φυτοφάρμακα, ζιζανιοκτόνα, νανοσωματίδια, υπερφθοροοκτανοϊκό οξύ (PFOA), πολυχλωριωμένα διφαινύλια (PCB), πολυαρωματικοί υδρογονάνθρακες (PAHs), υπερφθοροοκτανοσουλφονικό (PFOS), λεπτά σωματίδια ύλη, ατμοσφαιρική ρύπανση, ακρυλαμίδιο, αρωματικά αλογονωμένα υποπροϊόντα, βενζόλιο, αργό πετρέλαιο, υπεριώδης ακτινοβολία (UV), ασύρματη ακτινοβολία - κινητά τηλέφωνα, WiFi και φθοριούχο νάτριο).
- Ψυχοκοινωνικοί / Κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες (π.χ. κατάθλιψη, χρόνιο άγχος, κοινωνική απομόνωση, αγχωτικά γεγονότα ζωής και παιδική δυσκολία).
Η εξάλειψη ή η μείωση της έκθεσης σε αυτούς τους επιβαρυντικούς παράγοντες απαιτεί συνδυαστική δράση, σε ατομικό επίπεδο και σε κυβερνητικό ιδιαίτερα σε επίπεδο ρυθμιστικών φορέων.
Ενδυνάμωση ανοσοποιητικού
Μια από τις πιο σημαντικές παραμέτρους που, σύμφωνα με την μελέτη, έχει αποδειχθεί να επηρεάζει την λειτουργία του ανοσοποιητικού, είναι ο τρόπος ζωής. Πολλές μελέτες έχουν εντοπίσει παράγοντες που αφορούν στη διατροφή, στις ελλείψεις του οργανισμού, στην άσκηση και στον ύπνο, που συμβάλλουν στην ενδυνάμωση του:
-
Διατροφή με επαρκείς ποσότητες πρωτεϊνης (Δηλαδή, είναι πλούσια σε αμινοξέα όπως η γλουταμίνη, η αργινίνη και τα BCAA.)
-
Υψηλές ποσότητες ωμέγα-3 και χαμηλότερες ποσότητες κορεσμένων, τρανς και ωμέγα – 6 λιπαρών.
-
Χαμηλή ποσότητα ζάχαρης.
-
Υψηλή ποσότητα σε ίνες (πχ. Ολικής αλέσεως).
-
Μικροθρεπτικά συστατικά: βιταμίνη Α, βιταμίνη D, βιταμίνη C, βιταμίνη Ε, βιταμίνες Β, ψευδάργυρος, σελήνιο και σίδηρος.
- Φυτοxημικά[5] με αντιφλεγμονώδης και αντιοξειδωτικές ιδιότητες, όπως τα καροτενοειδή, οι πολυφαινόλες και τα φλαβονοειδή.
Συμπεράσματα
Η μελέτη καταλήγει ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει συμφωνία στην ιατρική κοινότητα για το αν πρέπει να συνεχιστεί η ευρεία εφαρμογή των περιοριστικών μέτρων στη πλειοψηφία του πληθυσμού. Η χρήση αντιικών που χρησιμοποιούνται σε άλλους ιούς αναμένεται να έχει περιορισμένη αποτελεσματικότητα, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία. Σχετικά με τα εμβόλια, η μέχρι τώρα εμπειρία έχει δείξει ότι υπάρχουν σοβαρές τεχνικές δυσκολίες στην ανάπτυξη παρομοίων εμβολίων, που είναι δύσκολο να ξεπεραστούν σε ένα χρονικό διάστημα ενός ή δύο ετών.
Τέλος μετά την αξιολόγηση των πιθανών μεθόδων προστασίας από τον COVID-19, οι ερευνητές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η πιο αποτελεσματική προσέγγιση για την πρόληψη και αποτροπή μελλοντικών πανδημιών είναι η εφαρμογή των ενεργειών που απέδωσαν και σε προηγούμενες επιδημίες (SARS, MERS, COVID-19 και ετήσιες πανδημίες γρίπης). Αυτές αφορούν στη διατήρηση ενός υγιούς ανοσοποιητικού συστήματος, ικανού να εξουδετερώσει ιούς με τους οποίους έρχεται σε επαφή.
Η εξάλειψη των παραγόντων που αποδυναμώνουν το ανοσοποιητικό και η αντικατάστασή τους με παράγοντες που το ενδυναμώνουν απαιτεί προσπάθεια από τον καθένα από εμάς. Η ενίσχυση του ανοσοποιητικού ίσως είναι η μόνη άμεση, αποτελεσματική και ασφαλής λύση για την αποφυγή επόμενων επιδημιών.
Στοιχεία της μελέτης
Επικεφαλής της μελέτης: Αριστείδης Τσατσάκης - Ronald N. Kostoff.
COVID-19: Post-lockdown guidelines. Ronald N. Kostoff,1 Michael B. Briggs,2 Alan L. Porter,3 Michael Aschner,4 Demetrios A. Spandidos,5 and Aristidis Tsatsakis6. Int J Mol Med. 2020 Aug. Published online 2020 Jun 12.
1. School of Public Policy, Georgia Institute of Technology, Gainesville, VA 20155.
2. Independent Consultant, Roscommon, MI 48653.
3. School of Public Policy, Georgia Institute of Technology, Atlanta, GA 30332.
4. Department of Molecular Pharmacology, Albert Einstein College of Medicine, Bronx, NY 10461, USA.
5. Laboratory of Clinical Virology.
6. Laboratory of Toxicology, Medical School, University of Crete, 70013 Heraklion, Greece.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία
[1] Hepatitis C Vaccine Hampered by Viral Complexity, Many Technical Restraints J Randal. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10359539/
[2] First FDA-approved vaccine for the prevention of dengue disease in endemic regions. May 01, 2019. https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/first-fda-approved-vaccine-prevention-dengue-disease-endemic-regions
[3] Controversy over dengue vaccine risk Jon Cohen. Science 06 Sep 2019. https://science.sciencemag.org/content/365/6457/961
[4] Η Δύτικη διατροφή (western diet) περιλαμβάνει τρόφιμα με υψηλή θερμιδική απόδοση και χαμηλή θρεπτική αξία.
[5] Χημικά συστατικά που παράγουν τα φυτά για να προστατευτούν από το περιβάλλον (ιοί, βακτήρια, μύκητες κ.α.)
Συχνές Ερωτήσεις
Suspendisse sed mollis ante. Proin at congue ligula. Vestibulum ante ipsum primis in faucibus orci luctus et ultrices posuere cubilia curae; Nam convallis purus a ultricies pellentesque.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed ullamcorper imperdiet dolor, venenatis malesuada massa consequat non. Vestibulum sem massa, pellentesque tristique lobortis quis, convallis a leo. Etiam ut risus at diam tincidunt tincidunt at at odio. Duis viverra erat massa, a consectetur justo tempus id. Sed sed purus dignissim, hendrerit leo sit amet, sagittis eros. Ut ut sollicitudin justo, quis efficitur sem. Phasellus vitae ante molestie, egestas nibh sit amet, bibendum diam. Donec vehicula dictum augue, nec pretium metus pharetra rutrum. Donec sem augue, imperdiet vitae diam eget, hendrerit venenatis mi. Suspendisse vel quam gravida neque malesuada malesuada.
Συνεργασίες
Ποιοι Είμαστε
Συνεργαζόμαστε με ερευνητές και ιδρύματα σε όλο τον κόσμο για να παρέχουμε τις πιο προηγμένες και ακριβείς αναλύσεις.
